Το αρχαίο λιμάνι των Κεγχρεών ήταν ένα από τα δύο λιμάνια της Κορίνθου στην αρχαιότητα, μαζί με το δυτικό λιμάνι του Λεχαίου. Πήρε το όνομά του από τον Κεγχρία, δίδυμο αδελφό του Λέχη, γιο της Πειρήνης και του Ποσειδώνα.
Βρισκόταν στις ανατολικές ακτές της Πελοποννήσου, στον Σαρωνικό κόλπο, και εξυπηρετούσε τον εμπορικό δρόμο προς το Αιγαίο Πέλαγος και τη Μικρά Ασία. Η στρατηγική του θέση το κατέστησε κεντρικό κόμβο για το εμπόριο και τη ναυσιπλοΐα της Αρχαίας Ελλάδας, ενώ αποτέλεσε βασική πύλη εξωστρέφειας για την ισχυρή και πλούσια Κόρινθο.
Εικόνα κάτω από το νερό πηγή: :agioitheodoroi.com
Ιστορία και Σημασία
Οι Κεγχρεές είχαν ζωτική σημασία για την εμπορική δραστηριότητα, λειτουργώντας ως θαλάσσια γέφυρα με την Ανατολική Μεσόγειο. Αντίστοιχα, το λιμάνι του Λεχαίου συνέδεε την Κόρινθο με τις δυτικές θαλάσσιες οδούς. Η γεωγραφική και εμπορική σημασία του λιμανιού είχε ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη έντονων διαπολιτισμικών επαφών με την Αίγυπτο, τη Συρία, τη Μικρά Ασία και τα νησιά του Αιγαίου.
Αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή –όπως αποθήκες, κεραμικά, νομίσματα, λατρευτικά ειδώλια και αγάλματα– επιβεβαιώνουν τον εμπορικό, οικονομικό και θρησκευτικό πλούτο των Κεγχρεών. Σημαντικότερη είναι η ανακάλυψη μεγάλων αποβαθρών και οικοδομικών λειψάνων του λιμανιού, που χρονολογούνται από την Ελληνιστική έως τη Ρωμαϊκή εποχή.
Θρησκευτική Σημασία και Ο Απόστολος Παύλος
Το λιμάνι των Κεγχρεών διαδραμάτισε επίσης εξέχοντα ρόλο στην ιστορία του πρώιμου Χριστιανισμού. Σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων (Πράξεις 18:18), ο Απόστολος Παύλος βρισκόταν στην Κόρινθο κατά τη διάρκεια της δεύτερης ιεραποστολικής του περιοδείας (περ. 51 μ.Χ.), όπου παρέμεινε για ενάμιση χρόνο. Από τις Κεγχρεές αναχώρησε δια θαλάσσης με προορισμό την Έφεσο, τηρώντας ένα τάμα που περιλάμβανε την κοπή των μαλλιών του.
Η πράξη αυτή υποδηλώνει τόσο τη θρησκευτική ευλάβεια του Παύλου όσο και τη σημασία του λιμανιού ως πέρασμα προς την Ανατολή και την εξάπλωση του χριστιανικού μηνύματος. Η παρουσία του Παύλου στην Κόρινθο επιβεβαιώνεται και από την περίφημη «Επιγραφή του Γαλλίωνα» που βρέθηκε στους Δελφούς, παρέχοντας χρονολογικά σταθερό σημείο αναφοράς (51–52 μ.Χ.) για τη δράση του.
Επιπλέον, σύμφωνα με αρχαίες παραδόσεις και πατερικές πηγές, η εκκλησία των Κεγχρεών φέρεται να είχε γυναίκα διακόνισσα, τη Φοίβη, την οποία αναφέρει ο Παύλος στην Προς Ρωμαίους επιστολή του (Ρωμ. 16:1-2), δείγμα της πρώιμης χριστιανικής οργάνωσης και παρουσίας στην περιοχή.
Πολυθεϊστική Λατρεία και Πολιτισμικές Συγκλίσεις
Η πόλη των Κεγχρεών ήταν επίσης θρησκευτικά ανεκτική και πολυπολιτισμική. Στην περιοχή έχουν βρεθεί λατρευτικά κατάλοιπα αφιερωμένα στην αιγυπτιακή θεότητα Ίσιδα, που δείχνουν την επιρροή των ανατολικών λατρειών κατά τη ρωμαϊκή εποχή. Τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν ότι το λιμάνι υπήρξε σημείο συνάντησης όχι μόνο εμπορικών αλλά και θρησκευτικών παραδόσεων.
Σημερινή Κατάσταση
Σήμερα, το λιμάνι των Κεγχρεών αποτελεί σημείο ιδιαίτερου αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος. Υποβρύχιες έρευνες έχουν αναδείξει τμήματα της αρχαίας αποβάθρας, ενώ τοποθεσίες όπως ο ναός της Ίσιδας και ερείπια παλαιοχριστιανικών κτισμάτων ενισχύουν τη σημασία της περιοχής ως χώρου πολιτισμικής συνύπαρξης. Το λιμάνι των Κεγχρεών δεν είναι απλώς ένας αρχαιολογικός χώρος – είναι ένα παράθυρο στην ιστορία της Μεσογείου, της Κορίνθου και της μετάβασης από τον παγανισμό στον χριστιανισμό.
Επιστημονικές Πηγές
American School of Classical Studies at Athens: Πραγματοποίησε ανασκαφές στο λιμάνι των Κεγχρεών τη δεκαετία του 1960, αποκαλύπτοντας ρωμαϊκές αποθήκες, καταστήματα, δημόσια κτήρια, καθώς και ναούς αφιερωμένους στην Αφροδίτη και την αιγυπτιακή θεότητα Ίσιδα, καθώς και μια παλαιοχριστιανική βασιλική.
Visit Peloponnese
J.L. Rife, “Religion and Society at Roman Kenchreai”: Εξετάζει τη θρησκευτική και κοινωνική ζωή στο ρωμαϊκό Κεγχρεαί.
Wikipedia
- Heath, J.L. Rife, J.J. Bravo III, and G. Blasdel, “Preliminary Report on Early Byzantine Pottery from a Building Complex at Kenchreai (Greece)”: Παρουσιάζει προκαταρκτική αναφορά για τη βυζαντινή κεραμική από συγκρότημα κτηρίων στο Κεγχρεαί.
Πώς θα πάτε