Εικόνα που αναπαριστά την αγορά της Αρχαίας Κορίνθου
Η αρχαία Κόρινθος ήταν μία από τις σημαντικότερες πόλεις-κράτη της αρχαίας Ελλάδας, με πλούσια ιστορία και ισχυρή επιρροή στην περιοχή της Πελοποννήσου και πέραν αυτής[1].
Η πόλη της Αρχαίας Κορίνθου, με ιστορία που εκτείνεται σε περισσότερα από 4.000 χρόνια, υπήρξε ένας από τους πιο σημαντικούς εμπορικούς, πολιτιστικούς και πολιτικούς κόμβους της αρχαιότητας[2].
Ο αρχικός οικισμός, γνωστός ως Εφύρα, χρονολογείται από την προϊστορική εποχή και πήρε το όνομά του από την κόρη του Ωκεανού, σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία[3]. Σταδιακά, η πόλη αναπτύχθηκε και επεκτάθηκε προς την πεδιάδα και τους λόφους που περιβάλλουν τον Ακροκόρινθο, το επιβλητικό φρούριο που δεσπόζει της περιοχής[4].
Η ιστορία της αρχαίας Κορίνθου ξεκινάει από τη Νεολιθική εποχή και συνεχίζεται με περιόδους ακμής και παρακμής μέχρι την τελική της καταστροφή και την αναγέννηση κατά τη ρωμαϊκή εποχή[5].
Προϊστορική και Πρωτοελλαδική Εποχή
Η κατοίκηση της περιοχής της Κορίνθου φαίνεται ότι ξεκινάει από την 6η χιλιετία π.Χ., κατά τη Νεολιθική περίοδο[6]. Η Κόρινθος αναπτύχθηκε σημαντικά κατά την Πρωτοελλαδική και τη Μεσοελλαδική εποχή, όταν και άρχισε να εδραιώνεται ως ένα σημαντικό κέντρο εμπορίου και παραγωγής[7]. Κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο, η πόλη είχε πιθανότατα δεσμούς με το ανακτορικό κέντρο των Μυκηνών, αν και παραμένει άγνωστο αν ήταν ανεξάρτητη ή υποτελής στους Μυκηναίους[8].
Γεωμετρική και Αρχαϊκή Εποχή
Κατά τη Γεωμετρική εποχή (900-700 π.Χ.), η Κόρινθος άρχισε να γίνεται ισχυρή και ανεξάρτητη[9]. Σημαντικότατο ρόλο έπαιξε η δυναστεία των Βακχιαδών, που κυβέρνησαν με αυστηρότητα και καθιέρωσαν τις πρώτες σημαντικές πολιτικές δομές[10]. Οι Βακχιάδες εκδιώχθηκαν γύρω στο 657 π.Χ. από τον τύραννο Κύψελο, ο οποίος κατέστησε την Κόρινθο κέντρο τέχνης, εμπορίου και πολιτισμού[11]. Υπό τη διακυβέρνηση της δυναστείας των Κυψελιδών, η πόλη επεκτάθηκε και αποίκισε την Κέρκυρα και τις Συρακούσες στη Σικελία, καθιερώνοντας ισχυρές εμπορικές και στρατιωτικές συμμαχίες[12].
Κλασική Εποχή
Κατά την κλασική περίοδο (5ος-4ος αιώνας π.Χ.), η Κόρινθος βρέθηκε στο επίκεντρο σημαντικών πολιτικών και στρατιωτικών γεγονότων[13]. Η πόλη υπήρξε ενεργό μέλος της Πελοποννησιακής Συμμαχίας, με επικεφαλής τη Σπάρτη, και συμμετείχε στον Πελοποννησιακό Πόλεμο (431-404 π.Χ.) εναντίον της Αθήνας[14]. Η συμμετοχή της στον πόλεμο αυτό είχε σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες για την πόλη, καθώς οι συνεχείς συγκρούσεις και οι ασταθείς συμμαχίες την οδήγησαν σε οικονομική παρακμή[15].
Δείτε μια καλλιτεχνική αναπαράσταση της προϊστορικής και πρωτοελλαδικής εποχής στην περιοχή της Κορίνθου, όπου παρουσιάζεται ένας οικισμός με καθημερινές δραστηριότητες, όπως αγροτικές εργασίες και κατασκευή κεραμικών, δίπλα στη θάλασσα.
Ελληνιστική Περίοδος
Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου το 323 π.Χ., η Κόρινθος πέρασε σε μια ταραχώδη περίοδο λόγω των εμφυλίων πολέμων μεταξύ των διαδόχων του[16]. Η πόλη αποτέλεσε αντικείμενο διεκδίκησης και ελέγχου από διάφορες ελληνιστικές δυναστείες και ενσωματώθηκε τελικά στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, η οποία προσπάθησε να διατηρήσει την αυτονομία της έναντι της ρωμαϊκής εξάπλωσης[17].
Ρωμαϊκή Εποχή
Το 146 π.Χ., η Κόρινθος καταστράφηκε από τον ρωμαίο στρατηγό Λεύκιο Μόμμιο κατά τη διάρκεια της ρωμαϊκής επέμβασης στην Ελλάδα[18]. Οι περισσότεροι κάτοικοι της πόλης σκοτώθηκαν ή υποδουλώθηκαν. Η πόλη παρέμεινε ερειπωμένη για περίπου έναν αιώνα, μέχρι το 44 π.Χ., όταν ο Ιούλιος Καίσαρας αποφάσισε την ανασύστασή της ως ρωμαϊκή αποικία με το όνομα Colonia Laus Iulia Corinthiensis[19]. Η ανασυγκροτημένη ρωμαϊκή Κόρινθος απέκτησε και πάλι σπουδαιότητα, λόγω της στρατηγικής της θέσης, και έγινε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά κέντρα της περιοχής[20].
Η Αρχαία Κόρινθος Σήμερα
Η Αρχαία Κόρινθος παραμένει σήμερα ένας σημαντικός αρχαιολογικός χώρος, με απομεινάρια ναών, δημόσιων κτιρίων και ρωμαϊκών αγορών[21]. Ο Ναός του Απόλλωνα, ένα από τα πιο γνωστά μνημεία της πόλης, αποτελεί ένα εντυπωσιακό παράδειγμα αρχιτεκτονικής της Δωρικής τάξης[22]. Οι ανασκαφές αποκαλύπτουν συνεχώς νέα στοιχεία για τη ζωή και την κουλτούρα της πόλης, ενώ ο Ακροκόρινθος, οχυρωμένος λόφος πάνω από την πόλη, προσφέρει θέα στην ιστορία και το μεγαλείο της αρχαίας Κορίνθου[23].
[1] Robin Osborne, Greece in the Making, 2009
[2] Pierre Lévêque, Η Γέννηση της Ελλάδας, ΜΙΕΤ, 1990
[3] Παυσανίας, Ελλάδος Περιήγησις, Βιβλίο 2ο
[4] Ιωάννης Τουράτσογλου, “Αρχαία Κόρινθος και Ακροκόρινθος”, Αρχαιολογικόν Δελτίον
[5] Sarah Morris, Daidalos and the Origins of Greek Art, 1992
[6] Jeremy B. Rutter, Prehistoric Archaeology of the Aegean, Dartmouth College
[7] Σχολή Κλασικών Σπουδών, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα (ASCSA)
[8] John Chadwick, The Mycenaean World, Cambridge University Press
[9] Nicholas Coldstream, Geometric Greece, Routledge
[10] Paul Cartledge, Ancient Corinth: The History of a Greek City-State, 1988
[11] D. Salmon, “Corinth and Kypselos”, The Classical Review
[12] Μανόλης Ανδρόνικος, Οι αρχαίοι Έλληνες, Εκδ. ΜΙΕΤ
[13] Donald Kagan, The Peloponnesian War, Penguin
[14] Θουκυδίδης, Ιστορίαι, Βιβλίο 1-8
[15] Victor Davis Hanson, A War Like No Other, 2005
[16] Peter Green, Alexander to Actium, University of California Press
[17] Erich S. Gruen, The Hellenistic World and the Coming of Rome, 1984
[18] Appian, Roman History, Μακεδονικά
[19] Susan E. Alcock, Graecia Capta, Cambridge University Press
[20] Werner Eck, “The Roman Colony of Corinth”, Journal of Roman Studies
[21] Αρχαιολογική Υπηρεσία Κορίνθου (Εφορεία Αρχαιοτήτων)
[22] John Boardman, Greek Architecture, Thames & Hudson
[23] Guy Rachet, Dictionnaire de la Civilisation Grecque, 1995
[24].athinorama.gr
Πώς θα πάτε